← அட்டவணைக்கு திரும்பு
ஹதீஸ் #465
  பாடம்:
بَابُ الْمُحَاسَبَةِ عَلَى الصَّلَاةِ أَخْبَرَنَا أَبُو دَاوُدَ قَالَ: حَدَّثَنَا هَارُونُ هُوَ ابْنُ إِسْمَاعِيلَ الْخَزَّازُ قَالَ: حَدَّثَنَا هَمَّامٌ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنِ الْحَسَنِ، عَنْ حُرَيْثِ بْنِ قَبِيصَةَ قَالَ: قَدِمْتُ الْمَدِينَةَ قَالَ: قُلْتُ: اللَّهُمَّ يَسِّرْ لِي جَلِيسًا صَالِحًا، فَجَلَسْتُ إِلَى أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ: فَقُلْتُ إِنِّي دَعَوْتُ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ أَنْ يُيَسِّرَ لِي جَلِيسًا صَالِحًا، فَحَدِّثْنِي بِحَدِيثٍ سَمِعْتَهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَعَلَّ اللَّهَ أَنْ يَنْفَعَنِي بِهِ قَالَ: سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ: «إِنَّ أَوَّلَ مَا يُحَاسَبُ بِهِ الْعَبْدُ بِصَلَاتِهِ، فَإِنْ صَلَحَتْ فَقَدْ أَفْلَحَ وَأَنْجَحَ، وَإِنْ فَسَدَتْ فَقَدْ خَابَ وَخَسِرَ» قَالَ هَمَّامٌ: لَا أَدْرِي هَذَا مِنْ كَلَامِ قَتَادَةَ أَوْ مِنَ الرِّوَايَةِ: ” فَإِنِ انْتَقَصَ مِنْ فَرِيضَتِهِ شَيْءٌ قَالَ: انْظُرُوا , هَلْ لِعَبْدِي مِنْ تَطَوُّعٍ , فَيُكَمَّلُ بِهِ مَا نَقَصَ مِنَ الْفَرِيضَةِ، ثُمَّ يَكُونُ سَائِرُ عَمَلِهِ عَلَى نَحْوِ ذَلِكَ “. خَالَفَهُ أَبُو الْعَوَّامِ
إسناد ضعيف فيه قبيصة بن حريث الأنصاري وهو ضعيف الحديث இதன் அறிவிப்பாளர்தொடரில் வரும் ராவீ-34185- கபீஸா பின் ஹுரைஸ்-ஹுரைஸ் பின் கபீஸா புகாரீ பிறப்பு ஹிஜ்ரி 194 இறப்பு ஹிஜ்ரி 256 வயது: 62 அவர்கள், இவரைப் பற்றி விமர்சனம் உள்ளது என்றும், பிறப்பு ஹிஜ்ரி 215 இறப்பு ஹிஜ்ரி 303 வயது: 88 அவர்கள் இவரின் செய்திகள் சரியானவை அல்ல என்றும், இப்னுல் கத்தான், இமாம் அஹ்மத், பிறப்பு ஹிஜ்ரி 164 இறப்பு ஹிஜ்ரி 241 வயது: 77 பிறப்பு ஹிஜ்ரி 384 இறப்பு ஹிஜ்ரி 458 வயது: 74 போன்றோர் இவர் அறியப்படாதவர் என்றும், இப்னு ஹஸ்ம் பிறப்பு ஹிஜ்ரி 384 இறப்பு ஹிஜ்ரி 456 வயது: 72 அவர்கள், இவர் எறியப்படவேண்டிய பலவீனமானவர் என்றும் கூறியுள்ளனர். இப்னுஹிப்பான் அவர்கள், இவரை பலமானவர்களின் பட்டியலில் கூறியுள்ளார். பிறப்பு ஹிஜ்ரி 181 இறப்பு ஹிஜ்ரி 261 வயது: 80 இமாம் அவர்கள், இவரை தாபிஈ என்றும் பலமானவர் என்றும் கூறியுள்ளார். இப்னு ஹஜர் பிறப்பு ஹிஜ்ரி 773 இறப்பு ஹிஜ்ரி 852 வயது: 79 நூல்: பத்ஹுல் பாரி (புகாரியின் விளக்கவுரை) அவர்கள், இவரை ஸதூக் என்ற தரத்தில் கூறியுள்ளார். (நூல்: தஹ்தீபுத் தஹ்தீப்-3/425, தக்ரீபுத் தஹ்தீப்-5546) புகாரீ பிறப்பு ஹிஜ்ரி 194 இறப்பு ஹிஜ்ரி 256 வயது: 62 இமாம் அவர்கள், பெரும்பாலும் பொய்யர் كذاب - وضاع நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறாதவற்றை, கூறியதாக வேண்டுமென்றே பொய்யாக அறிவிப்பவர். என சந்தேகிக்கப்பட்டவர் விசயத்தில் தான்- فيه نظر- இவரைப் பற்றி விமர்சனம் உள்ளது என்று கூறுவார் என பிறப்பு ஹிஜ்ரி 673 இறப்பு ஹிஜ்ரி 748 வயது: 75 போன்ற பல அறிஞர்கள் கூறியுள்ளனர். எனவே இது மிக பலவீனமான அறிவிப்பாளர் தொடராகும். இந்தக் கருத்தில் ஹஸன் பஸரீ அவர்கள் வழியாக வரும் செய்திகளில் ஹஸன் —> அனஸ் பின் ஹகீம் —> அபூஹுரைரா பிறப்பு ஹிஜ்ரி -12 இறப்பு ஹிஜ்ரி 59 வயது: 71 நபித்தோழர், சுமார் 5374 ஹதீஸ்கள் அறிவித்துள்ளார் என்ற அறிவிப்பாளர்தொடரே சரியானது என அபூஸுர்ஆ அவர்கள் கூறியுள்ளார். (நூல்: இலலுல் ஹதீஸ்-426 மேலும் தாரகுத்னீ பிறப்பு ஹிஜ்ரி 306 இறப்பு ஹிஜ்ரி 385 வயது: 79 அவர்களும் இந்தக் கருத்தில் வரும் பல்வேறு வகையான அறிவிப்பாளர்தொடர்களைக் கூறியப்பின் ஹஸன் —> அனஸ் பின் ஹகீம் —> அபூஹுரைரா பிறப்பு ஹிஜ்ரி -12 இறப்பு ஹிஜ்ரி 59 வயது: 71 நபித்தோழர், சுமார் 5374 ஹதீஸ்கள் அறிவித்துள்ளார் என்ற அறிவிப்பாளர்தொடரே சரியானது என்று கூறியுள்ளார். (நூல்: அல்இலலுல் வாரிதா-1551) 1 . இந்தக் கருத்தில் அபூஹுரைரா பிறப்பு ஹிஜ்ரி -12 இறப்பு ஹிஜ்ரி 59 வயது: 71 நபித்தோழர், சுமார் 5374 ஹதீஸ்கள் அறிவித்துள்ளார் (ரலி) வழியாக வரும் செய்திகள்: 1 . ஹஸன் பஸரீ —> கபீஸா பின் ஹுரைஸ் —> அபூஹுரைரா பிறப்பு ஹிஜ்ரி -12 இறப்பு ஹிஜ்ரி 59 வயது: 71 நபித்தோழர், சுமார் 5374 ஹதீஸ்கள் அறிவித்துள்ளார் நஸாயீ-465 , குப்ரா நஸாயீ- , ஷரஹு முஷ்கிலில் ஆஸார்- 2 . ஹஸன் பஸரீ —> அபூராஃபிஃ —> அபூஹுரைரா பிறப்பு ஹிஜ்ரி -12 இறப்பு ஹிஜ்ரி 59 வயது: 71 நபித்தோழர், சுமார் 5374 ஹதீஸ்கள் அறிவித்துள்ளார் 3 . ஹஸன் பஸரீ —> அபூஹுரைரா பிறப்பு ஹிஜ்ரி -12 இறப்பு ஹிஜ்ரி 59 வயது: 71 நபித்தோழர், சுமார் 5374 ஹதீஸ்கள் அறிவித்துள்ளார் , முஸன்னஃப் இப்னு அபீ ஷைபா- , அஹ்மத்- , முஸ்னத் அபீ யஃலா- , அல்முஃஜமுல் அவ்ஸத்- 4 . ஹஸன் பஸரீ —> பனூஸலீத் கூட்டத்தை சேர்ந்த ஒரு மனிதர் —> அபூஹுரைரா பிறப்பு ஹிஜ்ரி -12 இறப்பு ஹிஜ்ரி 59 வயது: 71 நபித்தோழர், சுமார் 5374 ஹதீஸ்கள் அறிவித்துள்ளார் , ஹாகிம்- , குப்ரா பைஹகீ- அனஸ் பின் ஹகீம் —> அபூஹுரைரா பிறப்பு ஹிஜ்ரி -12 இறப்பு ஹிஜ்ரி 59 வயது: 71 நபித்தோழர், சுமார் 5374 ஹதீஸ்கள் அறிவித்துள்ளார் , அஹ்மத்- , இப்னு மாஜா- , அபூதாவூத்- , முஸ்னத் பஸ்ஸார்-, அல்முஃஜமுல் அவ்ஸத்- , ஹாகிம்- , குப்ரா பைஹகீ- 1 . ஹம்மாத் பின் ஸலமா —> அஸ்ரக் —> யஹ்யா —> அபூஹுரைரா பிறப்பு ஹிஜ்ரி -12 இறப்பு ஹிஜ்ரி 59 வயது: 71 நபித்தோழர், சுமார் 5374 ஹதீஸ்கள் அறிவித்துள்ளார் , குப்ரா நஸாயீ- , நஸாயீ- , ஷரஹு முஷ்கிலில் ஆஸார்- 2 . ஹம்மாத் பின் ஸலமா —> அஸ்ரக் —> யஹ்யா —> ஒரு நபித்தோழர் , அஹ்மத்- , ஷரஹு முஷ்கிலில் ஆஸார்- 3 . ஹம்மாத் பின் ஸலமா —> அஸ்ரக் —> ஒரு நபித்தோழர் 4 . ஹம்மாத் பின் ஸலமா —> ஹுமைத் —> ஹஸன் —> ஒரு மனிதர் —> அபூஹுரைரா பிறப்பு ஹிஜ்ரி -12 இறப்பு ஹிஜ்ரி 59 வயது: 71 நபித்தோழர், சுமார் 5374 ஹதீஸ்கள் அறிவித்துள்ளார் , இப்னு மாஜா- 5 . ஹம்மாத் பின் ஸலமா —> ஹுமைத் —> ஹஸன் —> அபூஹுரைரா பிறப்பு ஹிஜ்ரி -12 இறப்பு ஹிஜ்ரி 59 வயது: 71 நபித்தோழர், சுமார் 5374 ஹதீஸ்கள் அறிவித்துள்ளார் (6 . ஹம்மாத் பின் ஸலமா —> தாவூத் —> ஸுராரா —> தமீமுத்தாரீ-ரலி) , தாரிமீ- இப்னு மாஜா-1426 , அபூதாவூத்- , ஹாகிம்- 2 . தமீமுத்தாரீ (ரலி) வழியாக வரும் செய்திகள்: இப்னு மாஜா-1426 3 . அனஸ் (ரலி) வழியாக வரும் செய்திகள்: முஸ்னத் அபீ யஃலா-3976 Favorite